Podstawowe informacje nt. Badań Mikrobiologicznych


W czasach intensywnego rozwoju terapii antybiotykowych należy pamiętać o antybiotykoterapii celowanej tzn. podawaniu antybiotyku działającego na konkretny szczep bakterii. W tym celu należy wykonać wcześniej badanie mikrobiologiczne, polegające na pobraniu próbki płynów fizjologicznych, wydzielin z określonego narządu, wydalin lub śluzu w celu określenia mikroorganizmów (grzybów, bakterii) odpowiedzialnych za przyczyny choroby. Do pobierania wymazu używa się wymazówek które są sterylnymi wacikami na patyczku. Pobrany materiał może zostać przeniesiony wprost na szkiełko mikroskopowe w celu bezpośredniej obserwacji próbki (tzw. rozmaz), bądź przeniesiony na pożywkę w celu namnożenia zawartych w niej mikroorganizmów (tzw. posiew). Takie podłoże mikrobiologiczne z "posianym" wymazem należy następnie inkubować w temp. 35-37 stop. C - zbliżonej do temperatury naszego ciała, przez 18-24 godz. Dopiero po upływie tego czasu mikrobiolog sprawdza, jakie drobnoustroje udało się wyhodować. W naszych organach bytuje bowiem bogata choć nieszkodliwa flora fizjologiczna i czasami bakteria powodująca infekcję skutecznie się wśród niej ukrywa. Wyhodowanie "czystej" kolonii chorobotwórczych bakterii może więc trwać dłużej. Kiedy już uda się wyhodować te drobnoustroje mikrobiolog może dokonać identyfikacji bakterii i wykonać antybiogram, czyli określić jaki antybiotyk jest wrażliwy - skuteczny na ten rodzaj drobnoustroju. Proces ten trwa kolejne 24 godziny.

Sprawnie działające laboratorium zaopatrzone jest w odpowiednio dobrany asortyment podłoży mikrobiologicznych zgodny z profilem wykonywanych badań. Według obowiązujących procedur Krajowego Ośrodka ds. Lekowrażliwości i Konsultanta Krajowego w dziedzinie mikrobiologii badania mikrobiologiczne rutynowo wykonuje się na podłożu agar z krwią (jest to podłoże bardzo bogate w substancje odżywcze, witaminy i inne składniki niezbędne do wzrostu drobnoustrojów na którym służące do wzrostu większości bakterii i grzybów drożdżopodobnych), agar MacConkey - podłoże wybiórcze dla bakterii z grupy Enterobacteriaceae (zamiennie może być stosowane podłoże, Endo, Levina, CPS) oraz podłoże z mannitolem np. Chapmana (służące do izolacji bakterii z rodzaju Staphylococcus spp. (gronkowce) i podłoże do izolacji grzybów Sabourauda.


Należy pamiętać, że 90% sukcesu badania mikrobiologicznego stanowi tzw. efekt przedlaboratoryjny polegający na prawidłowym pobraniu badania i prawidłowym jego transporcie do laboratorium mikrobiologicznego. Dlatego przygotowaliśmy dla Państwa wskazówki na temat sposobu przygotowania się do wybranych badań.

Nie powinno się wykonywać badań mikrobiologicznych podczas antybiotykoterapii, ponieważ wynik będzie z wysokim prawdopodobieństwem fałszywy.

Wymaz - Pobieranie wymazu z gardła

Wymazy z gardła najlepiej pobierać w godzinach porannych przed przyjęciem pokarmów lub płynów (powodują spłukiwanie bakterii bytujących na powierzchni migdałków i/lub błonie śluzowej gardła). Bardzo ważne jest, aby przed pobraniem wymazu nie myć zębów, ponieważ pasty do zębów zawierają substancje antybakteryjne, które mogą niszczyć florę bakteryjną gardła i wpływać na wynik badania (badanie nie wykaże obecności bakterii). Jeśli warunki te nie mogą być spełnione, można pobrać wymaz przynajmniej 3-4 h po ostatnim posiłku lub ostatnim myciu zębów. Pobrane wymazy transportujemy do laboratorium w temp. pokojowej.

Pobieranie plwociny na badanie bakteriologiczne

Właściwe uzyskanie próbki plwociny na badanie bakteriologiczne przesądza o prawidłowo wykonanym badaniu, dlatego istotne jest, aby wiedzieć jak pobrać plwocinę. Przed uzyskaniem plwociny można przepłukać jamę ustną roztworem soli lub wodą (ale nie płynem do płukania ust), aby zmniejszyć zanieczyszczenie próbki florą bakteryjną bytującą prawidłowo w jamie nosowo-gardłowej. Plwocinę należy oddać do sterylnego pojemnika po wywołaniu głębokiego odkaszlnięcia. Jeśli nie możesz odkaszlnąć, tak aby wydalić plwocinę, poinformuj lekarza, który może polecić Ci inny sposób. W żadnym przypadku nie należy wysyłać na badanie mikrobiologiczne śliny! Asystent laboratorium wykona najpierw badanie mikroskopowe przesłanej próbki, aby ocenić ją jakościowo. Jeżeli stwierdzi, że jest to próbka śliny, nie zostanie ona poddana badaniu bakteriologicznemu.

Pobieranie wymazów z narządów płciowych

Pobieranie wymazów z narządów płciowych na badania mikrobiologiczne u kobiet wymaga przerwania stosowania niektórych leków drogą dopochwową, irygacji pochwy oraz wstrzymania się od kontaktów seksualnych na 48 h przed pobraniem materiału.


Pobieranie wymazów z innych narządów i okolic ciała

Przy pobieraniu innych rodzajów próbek (wymazów z ran, ucha, spojówek, wydzielin ropnych itp.) oraz w razie nasuwających się pytań lub wątpliwości dotyczących pobierania próbek biologicznych i przygotowania do badań laboratoryjnych (także opisanych powyżej), prosimy o kontakt z przychodnią. W przypadku wymazów z cewki moczowej pacjent nie może oddawać moczu przynajmniej dwie godziny przed pobraniem wymazu. Pobieranie moczu na posiew, również wykonywane jest z porannej próbki, ale należy zachować pewne szczególne warunki:

• Przede wszystkim pojemnik na mocz musi być sterylny (jałowy) - najczęściej jest opakowany dodatkowo w folię.
• Przed pobraniem moczu należy obmyć dokładnie okolice narządów płciowych mydłem i wodą.
• Pierwszą porcję moczu (z tzw. początkowego strumienia), która zwykle jest zanieczyszczona przez bakterie bytujące na błonie śluzowej cewki moczowej) należy odrzucić, a dopiero mocz z tzw. środkowego strumienia powinien być zbierany bezpośrednio do pojemnika. Należy przy tym uważać, aby nie dotknąć brzegiem pojemnika do okolic narządów płciowych (zanieczyszczenie bakteriami).
• Mocz powinien być niezwłocznie dostarczony do laboratorium, a jeśli nie jest to możliwe, należy przechować go w lodówce.

Dopiero spełnienie tych warunków zapewni wiarygodność uzyskanego wyniku badania i nie narazi na dodatkowe koszty związane z powtórnym badaniem.

Istotne jest, aby mocz na posiew pobierać przed rozpoczęciem antybiotykoterapii. Antybiotyki bowiem, niszcząc florę bakteryjną, mogą spowodować, że wynik badania będzie ujemny, nawet przy istniejącej infekcji dróg moczowych.

Jeśli objawy zakażenia dróg moczowych nie znikają podczas leczenia należy wykonać badanie posiewu, ponieważ prawdopodobnie szczepy bakterii bytujące w moczu nie są wrażliwe na podane leki.

Kontrolne badanie posiewu moczu zaleca się w celu oceny efektywności leczenia. Należy je wykonywać nie mniej niż trzy dni po jego zakończeniu.

Ważna informacja dla pacjentów.

Przypominamy, że antybiotyki są związkami organicznymi stosowanymi jako leki przeciwdziałające infekcjom wywoływanym przez drobnoustroje takie jak bakterie, grzyby czy pierwotniaki. Antybiotyki nie mają działania przeciwwirusowego, a zatem nie uleczą nas z grypy, przeziębienia czy większości infekcji dróg oddechowych tak częstych w okresie jesieni i wiosny.

W antybiotykoterapii najważniejsze jest utrzymanie odpowiednio wysokiego i niezmiennego stężenia leku we krwi, dlatego powinno się je przyjmować o stałej porze, przynajmniej na godzinę przed jedzeniem lub dwie godziny po nim. Przyjmowanie ich w trakcie posiłku zmniejsza przyswajanie leku. Do popicia najlepiej nadaje się niegazowana woda mineralna. Soki, napoje owocowe czy mleczne również utrudniają przyswajanie leku. Przeciętna kuracja trwa od 7 do 10 dni. Wcześniejsze odstawienie leku, w momencie ustąpienia objawów, może spowodować uodpornienie się szczepu bakterii na działanie antybiotyku. Konsekwencją będzie brak skuteczności preparatu w przyszłości. Warto również pamiętać, że sięgając po antybiotyki niszczymy bakterie oraz hamujemy ich rozmnażanie, wywołując zmiany w prawidłowej mikroflorze całego organizmu. Najbardziej narażony na spustoszenie jest przewód pokarmowy oraz środowisko pochwy u kobiet. A wszystko przez to, że antybiotyki nie rozróżniają dobrych i pożytecznych bakterii od tych, które leżą u podłoża choroby.

Więcej informacji nt. Przygotowania do Badań znajduje się w zakładce: Porady.


      





Wybierz badanie:





Linki: